De herfst kleurt de wereld in tinten van goud, roest en diep bordeaux. Het is een seizoen van bezinning, waarin de natuur zich voorbereidt op de winterrust. Voor jou als tuinliefhebber biedt deze tijd een unieke kans. Denk eens aan het planten van nieuwe tuinplanten in de herfst. Het lijkt misschien tegenstrijdig, nu de dagen korter worden, maar de herfst biedt de ideale omstandigheden om jouw tuin een vliegende start te geven voor het volgende voorjaar.
Waarom je nu moet planten
Veel mensen wachten met planten tot de lente. Dat is begrijpelijk. De lente roept beelden op van nieuw leven en lentefrisse bloemen. Toch heeft planten in de herfst significante voordelen. De bodem is nog warm van de zomerzon. Dit geeft jonge wortels de tijd om zich goed te vestigen voordat de echte kou invalt. Je geeft jouw nieuwe aanwinsten een voorsprong.
Stel je voor: je plant nu een prachtige heester of een groep winterharde vaste planten. Ze hoeven niet meteen te bloeien of te groeien. Ze concentreren zich volledig op hun ondergrondse werk. Dit resulteert in sterke, gezonde planten die in de lente met volle kracht losbarsten. Planten in de herfst vermindert de stress voor de plant aanzienlijk. Dit is slechts een van de vele tips voor elk seizoen om optimaal te tuinieren.
De voordelen van herfstbeplanting
- Optimale bodemtemperatuur: De grond is nog zacht en warm. Wortels groeien makkelijker.
- Minder droogtestress: De kans op droogte is in de herfst veel kleiner dan in de zomer. Je hoeft minder intensief water te geven.
- Meer keuze in het tuincentrum: Veel kwekers bieden nu prachtige herfst- en winterharde planten aan. Je vindt vaak een ruimer assortiment.
- Sterkere wortelontwikkeling: Planten die nu wortelen, zijn beter bestand tegen de hitte van de komende zomer.
Welke tuinplanten gedijen in de herfst?
Niet elke plant voelt zich even thuis bij een late aanplanting. Je kiest het beste voor planten die gewend zijn aan de koelere temperaturen of die juist nu hun rustfase ingaan. Denk aan robuuste structurele planten die de basis van jouw border vormen.
Groenblijvende struiken voor structuur
Groenblijvers zijn fantastisch. Ze geven jouw tuin kleur en vorm, zelfs als de rest kaal is. Het planten van groenblijvende heesters in september of oktober zorgt voor een winterwonder. Ze verankeren de ruimte en geven je ogen iets om naar te kijken op grijze dagen.
Overweeg bijvoorbeeld:
- Buxus (mits je geen last hebt van ziekten).
- Rhododendrons en Azalea’s, mits je zure grond hebt.
- Japanse hulst (Ilex). Deze zorgt voor mooie rode bessen.
Zorg dat je bij het aanplanten van deze groenblijvende soorten de kluit goed water geeft. Ze verliezen namelijk het hele jaar door vocht via hun bladeren.
VIDEO: De mooiste tuinplanten voor de herfst
Meer over dit onderwerp
Verrijk je kennis over Tuinplanten voor de herfst planten: Tips en soorten met deze essentiële leesmaterialen.
Vaste planten voor de lange termijn
Veel vaste planten die in de zomer prachtig bloeiden, hebben nu een rustperiode nodig. Dit is hét moment om ze te scheuren of nieuwe exemplaren te planten. De plant is niet bezig met bloemproductie. Hij steekt alle energie in het maken van nieuwe wortels.
Goede kandidaten voor herfstplanten zijn bijvoorbeeld de sterke grassen. Denk aan siergrassen zoals Pijpenstrootje of Pampasgras. Ze geven textuur aan jouw wintertuin. Ook veel bodembedekkers doen het goed nu. Ze kruipen in de grond en zijn klaar voor actie in april.
Bomen en Heesters: de grote aanwinsten
Als je een grotere verandering in je tuin wilt doorvoeren, is de herfst ideaal voor het planten van bomen en grote heesters. Veel bomen worden met kale wortels geleverd, of in een jute zak. Dit is de klassieke manier van bomen planten na bladval.
Waarom dit werkt? De boom is in rust. Hij verspilt geen energie aan bladproductie. De zachte grond helpt de wortels snel te adapteren aan hun nieuwe thuis. Dit geldt voor de meeste bladverliezende soorten, zoals de diverse soorten esdoorn of de sierkers.
De juiste voorbereiding van je plantplek
Een succesvolle herfstbeplanting begint bij de basis: de bodem. Je wilt de wortels een zo warm en voedzaam mogelijk welkom heten.
Bodemverbetering is essentieel
Voordat je die schop in de grond zet, controleer je de grondsoort. Heeft jouw tuin zware kleigrond? Dan is het cruciaal om drainage te verbeteren. Voeg flink wat organisch materiaal toe. Goede compost of verteerde mest werkt wonderen. Het houdt de grond luchtig en helpt bij waterafvoer.
Heb je juist zandgrond? Daar verliest water snel zijn weg. Meng rivierenzand of klei door de bodem. Het vasthouden van voedingsstoffen is dan jouw doel. Een gezonde bodemstructuur is de fundering voor een sterke plant. Bepaalde planten gedijen extra goed in deze periode. Ontdek de tuinplant van oktober.
Het plantgat graven
Maak het plantgat altijd ruim. De vuistregel is: twee keer zo breed als de kluit en net zo diep. Als je een kluitplant in de grond zet, zorg je ervoor dat de bovenkant van de kluit gelijk ligt met de omliggende grond, of net iets hoger.
Stamp de grond niet te hard aan rondom de plant. Dit verdicht de aarde. Je wilt luchtigheid behouden voor de wortels. Geef na het planten direct een flinke plens water. Dit helpt de aarde rond de wortels te zakken en verwijdert luchtbellen.
Nazorg voor jouw herfstplanten
Je hebt de plant succesvol in de grond gezet. Nu begint de periode van nazorg. De herfst is nat, maar dat betekent niet dat je geen water hoeft te geven.
Water geven in het najaar
Wacht niet tot je de bladeren ziet hangen. Controleer de vochtigheid met je vinger. Steek je vinger vijf centimeter diep in de grond bij de kluit. Voelt het droog aan? Geef water. Zelfs in de herfst kunnen periodes van droogte voorkomen, zeker na een warme zomer. Zorg dat de plant voldoende vocht heeft om wortels te maken.
Mulchen tegen de vorst
Mulchen is jouw beste vriend in de herfst en winter. Een laag organisch materiaal bovenop de aarde isoleert de wortels tegen strenge vorst. Gebruik bijvoorbeeld houtsnippers, bladeren of cacaodoppen.
Breng de mulchlaag aan rond de plant, maar houd een kleine cirkel vrij direct rond de stam of stengel. Dit voorkomt rotting door stilstaand vocht. Dit isoleren van de border met mulch beschermt jouw nieuw geplante tuinplanten uitstekend.
Snoeien: wacht nog even
De verleiding is groot om alles netjes af te knippen na de bloei. Weersta deze drang voor de meeste planten. Veel vaste planten bieden juist structuur in de winter met hun uitgebloeide zaadhoofden. Bovendien biedt het afgestorven loof bescherming aan de basis van de plant tegen de kou. Wacht met rigoureus snoeien tot het vroege voorjaar, net voordat de nieuwe groei start. Zo geef je jouw plant de beste kans om de winter door te komen.
Veelgestelde vragen over tuinplanten in de herfst
Moet ik mest geven aan nieuw geplante planten in de herfst?
Nee, geef geen stikstofrijke meststoffen meer. Dit stimuleert bladgroei, wat de plant kwetsbaar maakt voor vorst. Gebruik liever een organische bodemverbeteraar of wat kaliumrijke meststof. Kalium helpt bij de celversteviging en maakt de plant winterharder.
Zijn er planten die ik echt beter in het voorjaar kan planten?
Ja, planten die veel vocht nodig hebben of die zeer gevoelig zijn voor vorst, kun je beter bewaren tot na de laatste nachtvorst in het voorjaar. Denk hierbij aan veel eenjarige zomerbloeiers of zeer tere mediterrane soorten. Voor de meeste inheemse en winterharde tuinplanten is de herfst juist de betere tijd.
Hoe diep plant ik een boom die ik in november koop?
Een boom die je met kluit of blote wortel in de late herfst plant, moet net zo diep staan als hij in het bos of de kwekerij stond. De basis van de stam moet op gelijke hoogte zijn met het omringende maaiveld. Zorg voor een ruim plantgat en geef de boom na het water geven een goede ondersteuning met een boompaal, zodat de wind de wortels niet loswrikt.
