De rustige schoonheid van jouw tuin in december
December presenteert je tuin in een ingetogen palet. De kleuren zijn gedempter, maar de structuren springen eruit. Denk aan de ranke lijnen van kale takken tegen een grijze lucht. Dit is het moment waarop groenblijvende planten echt hun waarde tonen. Ze bieden kleur en leven als al het andere rust. Een tuin zonder groenblijvers in de winter voelt al snel kaal aan. Overweeg de sterke punten van jouw huidige beplanting.
Groenblijvers: de stille helden van de winter
Jouw groenblijvende planten vangen het weinige licht op een bijzondere manier. Ze zijn de ruggengraat van jouw wintertuin. Planten die nu pronken, zorgen voor dat ene kleuraccent op een grijze dag. Denk aan de glanzende bladeren van de hulst, of de diepgroene naalden van jouw coniferen. Het is een genot om ze te zien, zelfs als het vriest. Voor een levendige wintertuin, kijk je naar:
• Hulst (Ilex): De rode bessen zijn een feest voor vogels en ogen.
• Viburnum tinus: Deze dwergmispel geeft vaak al vroege bloemetjes.
• Heide (Erica): Sommige soorten bloeien volop in de kou.
• Bamboe: Zorgt voor hoogte en een sierlijke structuur.
VIDEO: 15 December Vegetables You Can STILL Plant – No Matter Where You Live
Winterbloeiers: een sprankje hoop
Er zijn moedige planten die de kou trotseren en bloeien. Ze geven je een warm gevoel. Deze winterbloeiers zijn vaak geurrijk. Ze trekken bestuivers aan die zelfs op koude dagen actief zijn. Een bloeiende toverhazelaar (Hamamelis) bijvoorbeeld, is een ware traktatie. De geur vult de winterlucht. Planten voor de winterbloei zet je idealiter in het najaar. Maar nu oogst je het loon van dat eerdere werk.
Wat te doen met bladverliezende planten?
De meeste vaste planten en heesters hebben hun blad laten vallen. Dit is geen verlies; het is een noodzakelijke pauze. Jouw bladverliezende tuinplanten hebben deze rustperiode nodig om energie op te slaan voor de lente. Je ziet nu de prachtige stammen en takken. De structuur van een sierappel of de rode twijgen van een kornoelje (Cornus) komen nu echt tot hun recht. Ze creëren visuele interesse zonder afleiding van bladeren.
Snoeiwerkzaamheden in december
December is voor veel tuiniers een belangrijke snoeimaand. Let goed op welke plant je voor je hebt. Niet elke plant mag nu gesnoeid worden. Vroege bloeiers, zoals forsythia, bloeien op hout van vorig jaar. Snoei je deze nu, dan mis je de bloei in het voorjaar. De algemene regel in december luidt: snoei nu alleen planten die in de zomer bloeien.
Denk hierbij aan:
• Rozen: Je verwijdert dood en beschadigd hout. Ook dun je de struik uit voor een betere luchtcirculatie.
• Vruchtbomen: De vormsnoei van appel- en perenbomen doe je vaak in de wintermaanden. Je ziet de takkenstructuur goed.
• Klimrozen: Takken die te lang zijn of kriskras groeien, verwijder je nu.
Verwijder altijd ziek hout direct. Gooi dit niet op de composthoop. Dit helpt ziektes verspreiding te voorkomen in jouw tuin.
Bescherming tegen de winterse kou
Hoewel veel tuinplanten winterhard zijn, hebben jonge of minder robuuste exemplaren extra hulp nodig. Vooral de vorstgevoelige planten in potten of bakken hebben jouw aandacht nodig. De potgrond bevriest sneller dan de volle grond. Dit kan de wortels beschadigen.
Must-reads
Ga dieper in op Tuinplanten in december: wat kunt u nog planten? met deze informatieve selectie.
• Aanplanten in de lente, zomer, herfst en winter
Potplanten een warme jas geven
Verplaats vorstgevoelige planten naar een beschutte plek. Een onverwarmde garage of een lichte schuur is ideaal. Als verplaatsen niet lukt, pak je de potten in. Gebruik bubbeltjesplastic, jute of speciale wintervlies om de potten te isoleren. Dit is cruciaal voor mediterrane planten. Wil je meer weten over geschikte tuinplanten voor het najaar, lees dan verder in onze andere post.
Geef ook aandacht aan de bodem rondom je vaste planten. Een laag mulch of stro rond de voet van de planten werkt isolerend. Dit beschermt de oppervlaktewortels tegen strenge vorstperiodes. Voor rododendrons en azalea’s is dit extra belangrijk. Zij hebben ondiepe wortels.
Water geven in de winter
Dit klinkt tegenstrijdig, maar planten in potten kunnen uitdrogen, zelfs als het vriest. Planten verliezen vocht via hun bladeren (of naalden). Wanneer de grond bevroren is, kunnen ze dit niet aanvullen. Op dagen dat het dooit en de zon schijnt, geef je ze een kleine hoeveelheid water. Geef liever op een zachte winterdag water dan bij aanhoudende regenval.
Voorbereidingen voor het nieuwe seizoen
December is de perfecte maand om na te denken over het komende jaar. Je hebt nu de tijd om rustig te visualiseren. Wat mis je in jouw tuin? Waar wil je meer kleur, of juist meer hoogte? Dit is de tijd om zaden te bestellen en plannen te maken.
Zaden bestellen en tuingereedschap onderhouden
Blader door de catalogi. Welke nieuwe eenjarigen wil je proberen? Welke groenten passen goed in jouw moestuinplan? Bestel tijdig, want populaire soorten zijn snel uitverkocht. Terwijl je de tuinboeken doorbladert, pak je jouw gereedschap aan. Het is zo zonde om met botte messen het voorjaar in te gaan.
Zorg voor je spullen:
• Maak spade, schoffel en hark goed schoon.
• Smeer metalen delen in met een beetje olie. Dit voorkomt roest.
• Slijp je snoeischaren. Scherpe scharen maken schonere wonden, wat beter is voor de planten.
Een schoon en scherp stuk gereedschap maakt het werk straks veel lichter. Dit is een investering in jouw toekomstige tuinplezier.
Veelgestelde vragen over tuinplanten in december
Vaak zijn er vragen over wat nu echt moet gebeuren in de koudste maand. Hier zijn een paar veelvoorkomende zorgen:
Moet ik mijn gazon nog maaien in december?
Nee, meestal niet meer. Als de temperatuur langdurig onder de 7 graden Celsius blijft, groeit het gras nauwelijks meer. Maaien beschadigt het gras meer dan het helpt. Dek het gras eventueel af met een lichte laag bladeren voor extra bescherming tegen sneeuwdruk.
Wat doe ik met uitgebloeide vaste planten?
Laat uitgebloeide stengels van veel vaste planten staan. Denk aan echinacea of sedum. De zaaddozen zijn prachtig in de vorst en bieden voedsel aan vogels. Bovendien beschermen ze de rozetten van de plant tegen de ergste kou. Je kunt ze in het vroege voorjaar afknippen, net voordat nieuw groei verschijnt.
Zijn mijn rozen immuun voor vorstschade?
Hoewel de meeste rozen winterhard zijn, zijn ze kwetsbaar op de plek waar de stam de grond raakt (de entplaats). Je beschermt deze plek door een heuveltje potgrond of compost rond de voet van de roos aan te brengen. Dit doe je zodra de vorstgevoeligheid toeneemt. Voor meer tuinier tips voor elk seizoen, bekijk ook onze andere blogpost.